การทำความเข้าใจในเรื่องสำคัญของเซน หลังจากนั้นจึงพูดถึงการฝึกปฏิบัติ

เรื่องแรกของเซน คือ การตื่นรู้แล้วพูดถึงการปฏิบัติ

วิธีการปฏิบัติมีมากมาย แต่ถ้าพูดถึงเซน จะไม่เกี่ยวกับทฤษฎี ไม่เกี่ยวกับรายละเอียดต่างๆ เรื่องแรกในประตูศาสนา คือ การตั้งใจค้นหาการพิสูจน์ โดยตรงไปที่ความไม่มีตัวตน เมื่อเข้าใจความไม่มีตัวตน จึงเรียกว่าเข้าประตู หลังจากนั้นจึงเรียกว่าการปฏิบัติ

จะทำอย่างไรเพื่อพิสูจน์ความไม่มีตัวตน? มีหลายวิธี หลายเส้นทาง บางคนเริ่มจากความสงบ บางคนฝึกการมีสติ บางคนตั้งคำถามว่า “ฉันคือใคร” บางคนพิจารณาสี่มหาธาตุและห้ากอง บางคนเกิดการตื่นรู้ขณะทำงานอย่างมุ่งมั่น และบางคนเข้าใจในเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญ สรุปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นเส้นทางไหน ผลลัพธ์มีเพียงหนึ่งเดียว: เข้าใจอย่างแท้จริงว่ามนุษย์ไม่มีตัวตน

เมื่อเข้าใจว่ามนุษย์ไม่มีตัวตนแล้ว ก็ได้เข้าสู่ประตูเซน จากนั้นจึงเริ่มการเดินทางเซน การกิน การแต่งกาย การเก็บฟืน การขนน้ำ การพูดคุยแลกเปลี่ยน เป็นต้น จึงเรียกว่าการปฏิบัติ ทำไมถึงเรียกว่าการปฏิบัติในตอนนี้? ก่อนหน้านี้เมื่อมี “ฉัน” อยู่ ทุกสิ่งที่ทำล้วนเป็นเจตนา เป็นการสร้างสรรค์ เป็นการเสริมสร้าง “ฉัน” นั้น เมื่อได้รู้แจ้งแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการกิน การแต่งกาย การเดินทางเซน นั่งสมาธิ เก็บฟืน ขนน้ำ หรือพูดคุยแลกเปลี่ยน ล้วนแต่สัมผัสถึงความไม่มีตัวตน สัมผัสถึงความไม่มีตัวตนแต่ยังมีผล ดังนั้น ยิ่งสัมผัสมากเท่าไหร่ก็ยิ่งสงบมากขึ้น ยิ่งสัมผัสมากเท่าไหร่ก็ยิ่งบริสุทธิ์มากขึ้น ยิ่งสัมผัสมากเท่าไหร่ก็ยิ่งปราศจากทุกข์ ยิ่งสัมผัสมากเท่าไหร่ก็ยิ่งหลุดพ้น ดังนั้น การเปิดเผยจึงเป็นเรื่องสำคัญที่สุด และหลังจากที่รู้แจ้งแล้วจึงเรียกว่าการปฏิบัติที่แท้จริง!

การฝึกเซนมีสามประตู เรียกว่า สามประตูแห่งเซน ประตูแรกคือ ประตูแห่งความไม่มีตัวตนของมนุษย์ ประตูที่สองคือ ประตูแห่งความไม่มีตัวตนอันเป็นธรรม และประตูที่สามคือ ประตูแห่งความไร้ประตู ทุกสิ่งเชื่อมโยงกัน ไม่มี “ฉัน” หรือ “เขา” แยกแยะบุคคล เกินจำนวน เข้าไปสู่สิ่งที่ไม่สามารถพูดได้ ผ่านประตูแรก เรียกว่า ผ่านขั้นแรก; ผ่านประตูที่สอง เรียกว่า ผ่านขั้นสำคัญ; ผ่านประตูที่สาม เรียกว่า ผ่านขั้นสุดท้าย เมื่อผ่านทั้งสามประตู ความเข้าใจและการปฏิบัติตรงกันกับพระพุทธเจ้า; ตั้งอยู่ในหมู่ชน แต่ไม่แตกต่างจากบุคคลอื่นในการดำเนินตามพระพุทธศาสนา

ผู้ฝึกเซนอันหลากหลาย มาทำความเข้าใจเป้าหมาย ชัดเจนในเส้นทาง เดินตรงไป อย่าถูกหนามและใบไม้ในป่าจับติดอยู่ ผู้กล้าเข้าสู่ภูเขาเสือโดยตรง เพื่อจับสัตว์ราชา ไม่ให้ถูกสัตว์เลี้ยงระหว่างทางรบกวน ก่อนอื่นต้องทำลาย “ฉัน” ของมนุษย์ ตัดหัวปีศาจออก; จากนั้นกำจัดทัศนะเกี่ยวกับธรรม เพื่อเข้าสู่แดนนิพพานของพระพุทธเจ้า ก่อนอื่นต้องทำลาย “ฉัน” ของมนุษย์ เพื่อกำจัดทุกข์ทั้งหลาย; จากนั้นทำลายทัศนะเกี่ยวกับธรรม เพื่อล้างข้อสงสัยทั้งหมด; หลังจากนั้นออกไปยังข้อคิดเห็นของพระพุทธเจ้า กลายเป็นพระพุทธเจ้าที่ปราศจากพระพุทธเจ้า มาเถอะ ผู้ฝึกเซน เห็นเช่นนี้ ปฏิบัติเช่นนี้!

โดย – ศูนย์ฝึกซ้อมเซนอันวิเศษ ไต้หวัน