Khởi đầu linh thức (24)
Trời đất vạn vật đều có cảm nhận riêng. Đẹp xấu, thiện ác, tốt xấu đều do tâm mình phân biệt. Theo lòng thì là đẹp, thiện, tốt.
Nếu không theo lòng thì là xấu, ác, tồi. Thời gian theo ý mà động. Không phải là một điều bất biến. Thời gian theo duyên mà sinh ra biến hóa. Thiện ác, tốt xấu giao nhau biến đổi. Tất cả đều do tâm mình lựa chọn chứ không phải chân lý thật sự. Ngắm hoa trong vườn cỏ thì bị coi là rẻ mạt. Loại bỏ nó thì vui vẻ. Thấy bệnh tật ảnh hưởng đến thân thể dùng thuốc từ cỏ. Có lúc quý cỏ mà rẻ hoa. Sau khi loại bỏ thì mới thấy thoải mái. Khi thưởng hoa thì hoa được coi là thiện. Dùng thuốc từ cỏ cho hoa lại trở thành ác. Ý niệm về thiện ác thay đổi theo sự lựa chọn của chính tâm mình.
Cái gọi là tốt xấu trong nhận thức chính là một thói quen hình thành. Ý thức thường bị nhận thức trói buộc. Tầm nhìn bị giới hạn không thể mở rộng được. Vì vậy tâm của mình cũng bị ràng buộc bởi những điều thiện ác đúng sai trong nhận thức đó. Dùng những gì mình hiểu biết về thiện ác đúng sai để đối diện với mọi người và sự vật xung quanh. Người thiện thì thích nó, người ác thì ghét nó. Ý niệm lựa chọn khởi lên trong tâm mình và phiền não cũng theo đó mà đến. Các bậc thánh hiền xưa kia tu dưỡng tâm tính chỉ nhằm dẹp bỏ những vọng tưởng chấp trước phân biệt này.
Tâm bốn đức và bốn tâm không chính đáng đều phát xuất từ chính tâm mình. Nếu không hiểu rõ tác dụng của tự tâm sẽ liên tục vọng tưởng phân biệt chấp trước không ngừng nghỉ, dẫn đến bốn tâm không chính đáng (giận dữ, sợ hãi, vui vẻ, lo âu). Cuộc sống tự nhiên sẽ đầy rẫy phiền não khổ sở. Nếu dùng ý thức để đoạn tuyệt vọng tưởng phân biệt chấp trước này thì ý thức và nhận thức hình thành đồng thời; đó là kinh nghiệm học tập của kiếp sống này tạo nên, đã ăn sâu bén rễ khó có thể lay chuyển được. Nếu muốn đoạn tuyệt vọng tưởng phân biệt chấp trước chỉ có thể khai mở trí tuệ Bát Nhã vốn có của mỗi người; nếu không hiểu rõ đức hạnh sáng suốt hay không hiểu rõ bản tính Bồ Đề thì việc hành trì mọi pháp vẫn chỉ lẩn quẩn trong ý thức nhận thức mà thôi; chỉ khi nào không dính mắc vào ý thức mới thấy được chân tâm; bốn đức (thương xót, khiêm nhường, đúng sai và xấu hổ) sẽ tự nhiên phát sinh.
bởi – Thầy Liu Hongming