Vô cầu vô chấp, tâm vào đạo

Không cầu không chấp, tâm vào đạo

Hỏi: Tôi làm thế nào để nhận biết bản tâm của mình? Có phải là trì chú, niệm kinh, hay ngồi thiền?

Bản tâm là điều mà ai cũng có, không phải do tự mình tu luyện, không phải do tự mình tạo ra, trong sáng và tinh khiết, tự nhiên và ngây thơ. Chúng ta sử dụng nó vào ban ngày, cũng như ban đêm; lý do chúng ta không nhận ra chỉ vì tâm luôn hướng ra ngoài cầu tìm. Nếu có thể dừng lại việc cầu tìm bên ngoài, sau một thời gian dài mà vẫn không nhận ra bản tâm thì thật là kỳ lạ.

Vì vậy nói rằng, người học đạo muốn thành Phật thì tất cả pháp Phật đều không cần học, chỉ cần học cách không cầu không chấp. Không cầu thì tâm sẽ không sinh ra ý niệm khác biệt; khi tâm không sinh ra ý niệm khác biệt thì sẽ không có những vọng tưởng và pháp trần dẫn dắt bạn đi xa. Không bị dẫn dắt và không lạc mất chính mình thì sẽ có cơ hội gần gũi với diện mạo vốn có của mình; Không chấp thì tâm sẽ không bám vào sự vật, cũng như sẽ không bám vào chính tâm mình; khi tâm không bám vào sự vật và chính nó thì sẽ có tự do để quan sát và nhìn lại bản thân.

Nếu tâm có điều gì đó để cầu mong thì giống như thợ săn điên cuồng truy đuổi con mồi; lòng họ bị con mồi cuốn hút sâu sắc nên họ sẽ chẳng còn cơ hội nhìn lại chính mình. Nếu lòng có điều gì đó để chấp trước thì tay chân của lòng giống như tay chân của khỉ bị nhựa đường dính chặt lại, họ sẽ chẳng còn cơ hội thoát khỏi để trở về nhà. Vì vậy người học thiền cần hiểu rõ điểm mấu chốt trong việc nhận biết bản tâm: Không cầu không chấp. Nhưng nếu có thể thực hiện được điều này thì đã đi đúng hướng đến đạo; nếu không như vậy thì đang đi trong lục đạo.

Trong cuộc sống hàng ngày, các bậc thầy lớn thường dạy mọi người trì chú, niệm kinh, ngồi thiền với nhiều phương tiện khác nhau chỉ nhằm mục đích tĩnh lặng lòng. Nếu có thể tĩnh lặng đến mức tối đa thì ngay cả việc trì chú, niệm kinh hay ngồi thiền cũng trở nên vô nghĩa; đến lúc đó mà vẫn chưa nhận biết được bản tâm của mình thì còn ý nghĩa gì nữa? Không giác ngộ được bản tâm là điều bất khả thi. Chỉ cần trong lòng bạn còn một thứ gì đó để theo đuổi hoặc một thứ gì đó để bám víu vào, bạn sẽ luôn bỏ lỡ cơ hội gặp gỡ bản tâm.

Vì vậy những người niệm kinh, trì chú hay ngồi thiền đều sử dụng những hành động này để tĩnh lặng lòng. Nhưng hãy thực hành việc không cầu mong và không chấp trước. Người thực sự vô cầu vô chấp là ngay tại đây mà chẳng có lòng nào cả; nếu bạn có thể ngay tại đây mà vô lòng thì bạn sẽ đồng cảm với nguồn cội của trái tim và nhận biết được bản tâm của mình cùng với Phật. Nếu không như vậy mà cứ mãi chạy theo bên ngoài tìm kiếm thì trải qua hàng triệu kiếp sống cũng chỉ phí công sức; ngày ngày giữ Phật nhưng lại chẳng liên quan gì đến Phật cả. Vì thế người học tu hành chỉ cần tĩnh lặng lòng thôi; khi lòng tĩnh lặng rồi tự nhiên mọi thứ sẽ rõ ràng. Nếu lòng chưa tĩnh lặng thì mãi mãi ở trong ảo ảnh; dù ngồi trên bản tâm nhưng vẫn chẳng thể nhận biết nhau.

Các hành giả từ khắp nơi đều vô cầu vô chấp mới gần gũi với đạo hơn; còn nếu có cầu mong hay chấp trước thì đang đi ngược lại với đạo. Người vô cầu vô chấp cũng đừng bám víu vào tư tưởng “vô cầu vô chấp”, nếu bám víu vào đó lại trở thành người có cầu mong và chấp trước rồi. Vô cầu vô chấp mang ý nghĩa vi diệu khó nghĩ bàn chỉ có thể cảm nghiệm mà thôi, lời nói khó diễn đạt hết được. Người học tu hành nếu thật sự làm được điều này tức là đã thành Phật rồi, chẳng cần tìm kiếm một vị Phật nào khác nữa. Chỉ riêng cái tâm vô cầu vô chấp này mới chính là Phật chân thật – là Phật từ tính chất tự nhiên.

Vô cầu vô chấp là bí quyết khai mở trí tuệ; mọi người tu hành thông qua việc niệm kinh, ngồi thiền hay trì chú cùng các phương tiện khác nhưng hãy thực hiện và cảm nghiệm điều này thật sâu sắc nhé! Nếu bạn nắm bắt đúng ý nghĩa này với công phu tinh khiết và sự tỉnh thức nhuần nhuyễn hoa sẽ nở rộ và Phật sẽ xuất hiện cho bạn thấy trong cõi Vô Sinh tùy ý bạn chứng kiến. Trạng thái vốn dĩ của bản tâm là vô cầu vô chấp nhưng nếu bạn làm được điều này tức là đang hòa hợp với bản tâm rồi! Người khai mở trí tuệ tức thấy được bản tính – muốn khai mở trí tuệ thấy tính – phải đi con đường vô cầu vô chấp này – đây chính là phương pháp – đây chính là chìa khóa.

Chuột lang chỉ cần đừng thò đầu ra khỏi hang đã có cơ hội biết chuyện bên trong hang; miễn đừng ra khỏi hang chơi đùa tức sẽ chẳng bị ngoại vật chuyển lay đâu! Tâm tôi giống như chuột lang vậy – chân thật giống như cái hang ấy – hãy đừng tìm kiếm bên ngoài – càng đừng ra ngoài chơi – hãy nằm yên bên cạnh hang lâu ngày mong sớm quay về! Sóng biển chỉ cần đừng nhảy lên khỏi mặt biển nhìn đông nhìn tây – một ý niệm tĩnh lặng lập tức trở về đại dương! Người tu hành chỉ cần trong lòng phát sinh tư tưởng hoặc khởi lên ý muốn theo đuổi cái gì đó – ngay tại đây mà vắng bóng tư tưởng liền đồng cảm với nguồn cội! Người nào vô cầu tức trái tim ấy chẳng sinh khởi tư tưởng nào cả – người nào chẳng bám víu tức trái tim ấy cũng chẳng theo đuổi cái gì cả! Không sinh khởi tư tưởng cũng chẳng theo đuổi cái gì chính là trạng thái vắng bóng tư tưởng – vắng bóng tư tưởng tức đồng cảm với bản tâm!

Bạn chính là bản tâm – tìm kiếm nó liền đánh mất nó – quay về liền gặp gỡ nó! Đừng tạo tác thêm nữa – hãy tĩnh lặng trái tim để thấy trái tim! Nhìn đông nhìn tây đánh mất trái tim – Vô Cầu Vô Chấp vốn chính là như thế! Thế gian nếu ai biết được trái tim vốn dĩ ấy – dù đứng hay nằm hay đi hay ngồi đều quay đầu tìm kiếm! Bản tâm tuy giống như một vật thần kỳ nhưng tìm khắp thiên hạ vẫn chưa thấy ai cả! Cổ Đức nói: Hướng tới trái tim đã sai lệch rồi – động niệm liền lệch hướng – quả thật đúng như vậy! Bản thân đã ở trên lưng bò sao còn phải tìm bò? Cưỡi bò đi tìm bò quả thật rất buồn cười!

Nếu ngồi thiền tốt hay niệm kinh tốt hoặc trì chú tốt tất cả những hình thức ấy chỉ giống như xe cộ thôi! Muốn đến cõi Phật quan trọng ở con người hơn ở xe cộ! Đường tới cõi Phật khác hẳn đường đời phải dựa vào chiếc xe tốt nhằm nhanh chóng tiến tới nơi giải thoát nhưng đường tới cõi Phật lại khác hoàn toàn – hoàn toàn dựa vào hành động của trái tim mà thôi – tuyệt đối không dựa vào bất cứ thứ gì khác nữa! Vì thế bất kể dùng hình thức nào hãy cố gắng trên con đường nội tại thay vì cố gắng trên ngoại cảnh nhé! Trì chú niệm kinh hay ngồi thiền đều chỉ là xác thân thôi – xin đừng quên linh hồn bên trong xác thân ấy – chính là trái tim của bạn!

Bản tâm của con người lấy mãi cũng chẳng hết dùng mãi cũng chưa bao giờ thiếu thốn – dùng mà vẫn chưa dùng hết – tính chất luôn thanh tịnh sạch đẹp! Các hành giả hãy cứ tìm kiếm bản tâm lâu dài sử dụng nó gọi nó bằng tên “vô cầu” mặc cho nó “vô chấp”! Vô Cầu Vô Chấp hoàn toàn tự nhiên vốn dĩ thuộc về thiên nhiên đâu phải nhân tạo đâu? Bản chất Vô Cầu Vô Chấp của Bản Tâm hoàn toàn tự nhiên đâu phải do nhân tạo cố tình tạo dựng? Nhưng nếu làm được điều này một cách tự nhiên mà chẳng cố tình chút nào tức hòa hợp với các thánh nhân khác rồi muốn nhận biết Bản Tâm trước tiên hãy đi theo bước chân họ sống cuộc đời Vô Cầu Vô Chấp nhé!

by-Đài Loan Vô Uy Như Lai Ngọc Đại Viên Mãn Thiền Tu Trung Tâm